1 Het opleidingsprogramma

De Pabo leidt je in vier jaar op tot leerkracht basisonderwijs. In de eerste drie studiejaren ben je meestal twee dagen op de hogeschool voor colleges en andere leeractiviteiten en twee dagen op je opleidingsschool. In het vierde jaar volg je een minor, doe je onderzoek en loop je je lio-stage. Tijdens die stage sta je drie dagen per week voor je (eigen) klas en heb je op de hogeschool nog een aantal lesdagen. In alle jaren van je opleiding word je begeleid door een PPO-docent. PPO staat voor persoonlijke en professionele ontwikkeling. Na de opleiding kan je aan de slag in het basisonderwijs of in andere vormen van primair onderwijs, bijvoorbeeld het speciaal onderwijs. Je kunt ook nog verder studeren, bijvoorbeeld door een master te doen.

In de opleiding werken we in de eerste twee studiejaren met vijf leerlijnen: de kennislijn, themalijn, vaardigheidslijn, stagelijn en PPO-lijn. In het derde en vierde jaar worden deze leerlijnen steeds meer geïntegreerd. De afzonderlijke leerlijnen houden het volgende in:

De opleiding leidt je op tot het beroep van leraar basisonderwijs. Na de opleiding ben jij een startbekwame leraar en een professional die functioneert op hbo-niveau. Wat dat inhoudt en waar je dan aan moet voldoen is vastgelegd in diverse lijsten van bekwaamheidseisen, kwalificaties, kennisbases en de internationale Dublin-descriptoren. De opleiding is zo ingericht dat je stap voor stap toewerkt naar het vereiste eindniveau. In het toetsplan (de reeks van toetsing die je doorloopt) is gezorgd dat jij kan aantonen aan dat niveau te voldoen. Je leest er meer over in het document 'Persoonlijk Meesterschap en bekwaamheidseisen' op OnderwijsOnline.

Op OnderwijsOnline vind je de lestijden en het jaaroverzicht. Je vindt er ook (een link naar) de actuele roostergegevens. Roosterwijzigingen worden daarin doorgevoerd. Je volgt een voltijdopleiding wat betekent dat er op elke werkdag activiteiten ingepland kunnen worden waar je bij verwacht wordt. Incidenteel kan er ook een activiteit op een avond zijn. Daarnaast zijn er diverse excursies en (internationale) werkweken waarin je buiten de hogeschool bent.

Op OnderwijsOnline (bij 'Actuele informatie') vind je ook een lijst met docenten die vanwege ziekte of ‘werk buiten de deur’ niet aanwezig kunnen zijn. Check die regelmatig, zodat je niet voor niets op school komt.

Met vragen over je rooster kan je terecht bij je PPO-docent en de studentcoördinator.

Het opleidingsprogramma dat je volgt is opgedeeld in een hele reeks onderwijseenheden. Een onderwijseenheid is een samenhangend geheel van colleges, leeractiviteiten (bijvoorbeeld opdrachten, zelfstandig of als groepswerk), begeleiding en toetsing. Op OnderwijsOnline bij het 'Onderwijsmateriaal' staan de beschrijvingen van alle onderwijseenheden. Standaard zie je alleen de onderwijseenheden die voor jou van belang zijn. Elke beschrijving van een onderwijseenheid heeft globaal dezelfde opbouw en geeft je inzicht in wat de bedoeling is, wat je gaat doen, welke lessen er zijn en hoe je je daar op moet voorbereiden en hoe de toetsing eruit ziet. De onderwijseenheden hebben ook allemaal een unieke code (bv. PV2T01 (Pabo Voltijd jaar 2 Themalijn eerste thema) wat het zoeken soms gemakkelijker maakt.

Hieronder zie je een overzicht van de onderwijseenheden van jaar 1 en 2.

In jaar 1 en 2 waren de verschillende leerlijnen in het curriculum gekoppeld aan onderwijseenheden. Dat is in leerjaar 3 minder het geval, omdat we daar werken met grotere eenheden: de themalijn, de kennislijn en de vaardigheidslijn zijn geïntegreerd in profielen en de specialisatie. De praktijklijn en de PPO-lijn zijn geïntegreerd in het werkplekleren.

Een voorbeeld daarvan is het thema handelingsgericht werken. Je vindt dat onderwerp in het profiel taal en rekenen. In dat onderwerp komt een vaardigheid aan bod: het maken van een groepsplan of het observeren of het afnemen van een diagnostische toets. Om die vaardigheid te leren wordt ook ondersteunende kennis aangeboden.

De integratie tussen de lijnen wordt nog versterkt doordat er binnen de profielen ook ondersteuning plaatsvindt vanuit de PPO-lijn en er ook activiteiten in het werkplekleren moeten worden uitgevoerd.

In jaar 3 en 4 kennen we de volgende onderwijseenheden

Je kiest in de loop van het tweede studiejaar of je de specialisatie jonge of oude kind gaat volgen en je kiest een profiel uit deze mogelijkheden: kunstzinnige oriëntatie, wereldoriëntatie of bewegen.

In jaar 3 zijn de stage, de PPO-lijn en activiteiten in het kader van internationalisering ondergebracht in één onderwijseenheid, waaraan 20 studiepunten worden toegekend. Dat hebben we gedaan omdat er in de PPO-lijn voornamelijk wordt ingegaan op persoonlijk meesterschap, stage en de activiteiten in het kader van internationalisering sterk daarmee samenhangen. De tussentijdse toetsing van deze onderwijseenheid vindt op verschillende manier plaats. De eindtoets ‘werkplekleren Pabo 3’ sluit deze leerlijn af en daarna worden de studiepunten in één keer toegekend.

Een profiel heeft betrekking op een bepaalde vakinhoud. Binnen een profiel wordt ook altijd een koppeling gemaakt met de inhoudelijk verwante onderdelen uit de onderwijskunde en pedagogiek. Een profiel is gericht op toepassing in de praktijk en er is de mogelijkheid voor het doen van praktijkonderzoek.

Elke student volgt verplicht het Profiel taal en rekenen en het Profiel Christelijke Identiteit. 

De opleiding kent een specialisatie jonge kind (0 – 7 jaar) en oudere kind (8 – 13 jaar). In de praktijk betekent dit, dat een student aan het einde van het tweede jaar kiest voor een stage in de onderbouw (groep 1 -3) of bovenbouw (groep 4 – 8). In het derde en vierde jaar loopt de student alleen stage in de bouw van zijn keuze (met uitzondering van activiteiten in het kader van internationalisering).

We kennen de volgende keuzeprofielen

• Wereldoriëntatie en Wetenschap & Techniek
• Kunstzinnige oriëntatie
• Bewegingsonderwijs

Een student volgt in het reguliere programma één keuzeprofiel.

Het profiel Bewegingsonderwijs biedt de studenten de mogelijkheid om voor een deel te voldoen aan de landelijke eisen voor de nascholing bewegingsonderwijs. Er zijn ontwikkelingen gaande om ook het tweede blok van de nascholing binnen de opleiding aan te bieden als minor. Neem contact op met de docenten bewegingsonderwijs voor meer informatie. Binnen de profielen Wereldoriëntatie en Kunstzinnige oriëntatie maken studenten een keuze naar onderwerp of vakgebied.

Halverwege jaar 2 krijg je voorlichting over de verschillende profielen en minoren die er zijn. Daarnaast krijg je zicht op de momenten waarop deze worden aangeboden. Alle informatie kun je nalezen op OnderwijsOnline: klik hier 

Je dient te wachten op het verzoek van de onderwijslogistiek of de coördinator om je keuzes door te geven. Op het juiste moment zullen zij ook vragen om een extra minor of profiel te doen, omdat je meer wilt doen (verrijken) of eerder klaar wilt zijn (versnellen). 

Je loopt in het 1e jaar vanaf de week waarin 1 oktober valt elke week 2 dagen stage. In het 2e en 3de jaar start je twee week daarvoor, of in overleg met de school zelfs eerder. In de onderwijseenheden van werkplekleren staat uitgebreid beschreven wat je moet doen. In jaar 1 en 2 loop je zowel in de onder-, midden- als bovenbouw stage. In jaar 3 loop je stage in de bouw van je keuze.

De opleidingsschool wordt op basis van je woonplaats en afspraken die wij met scholen hebben geregeld door de commissie werkplekleren. De uiteindelijke plaatsing wordt gedaan door de Schoolopleider van dat cluster. Voor de LIO solliciteer je zelf naar een leerwerkplek.

In het werkplekleren moet je doelen behalen. Je moet lessen op niveau kunnen geven. Dit betekent dus oefenen en uitproberen en uiteindelijk laten zien dat je het beheerst. Deze doelen noemen wij leerwerksituaties. Voor jaar 1 en 2 zijn die voorgeschreven, voor jaar 3 en 4 gaan we er vanuit dat je opdrachten krijgt vanuit de profielen, specialisatie en minoren en jijzelf hebt ervaren waarin jij je zelf verder wilt bekwamen. De leerkracht van de groep begeleidt je daarbij, hij is je werkplekbegeleider. Je krijgt 2 keer bezoek van een instituutsopleider (IO, docent van de opleiding) die je komt beoordelen.

De kwaliteit waarmee jij je leerwerksituaties uitvoert is een be­langrijke aanwijzing voor je beroeps­kwaliteiten. Daarom is je beoordeling een onderdeel van het bindend studieadvies (jaar 1) en je Lio-bekwaamheid (jaar 3)  en bepaalt dus mede of je verder kunt gaan met de opleiding.

De beoordeling vindt plaats op basis van het oordeel van je werkplekbegeleider, de kwaliteit waarmee jij je leer-werksituaties uitvoert en de beoordeling van je instituutsopleider. De uiteindelijke beslissing wordt door de opleiding (instituutsopleider) genomen.

In je studie sta je niet alleen. Je kunt natuurlijk altijd een beroep doen op je medestudenten. Maar ook de docenten kun je altijd aanspreken tijdens de lessen of daarbuiten.

Daarnaast zijn er vaste vormen van begeleiding:

• Je werkt in een kleine leergroep met een PPO-docent aan je beroepsvaardigheden. Daar komen ook vragen en problemen die je in je opleiding tegenkomt aan de orde. Dat kan in de groep, maar natuurlijk ook individueel.
• Op de leerwerkplek heb je je eigen werkplekbegeleider, de leerkracht van de groep waar je stage loopt.
• Binnen het cluster van je leerwerkplek is een schoolopleider die je kan adviseren, gesprekken met je kan hebben, cursusbijeenkomsten kan organiseren en samen met jou vragen en problemen kan bespreken. Op deze manier probeert hij je leer-werkplek te optimaliseren.
• De studentcoördinator is je aanspreekpunt voor problemen in de voortgang van je studie.
• Voor de basisvaardigheden taal- en rekenvaardigheid krijg je begeleiding.
• Er is een vertrouwenspersoon die je kan helpen bij persoonlijke problemen waar je binnen de opleiding tegenaan loopt. Elders in deze studiegids en op OnderwijsOnline vind je daarover meer informatie.
• Binnen Hogeschool Viaa werkt een studentenpastor. Je kunt daar terecht met vragen van pastorale aard. Ook organiseert zij activiteiten die erop gericht zijn je christen-zijn gestalte te geven in je opleiding en beroep.
• De decaan kan je helpen bij studieproblemen, en -vertraging in de breedste zin van het woord. De decaan kan ook adviseren over extra voorzieningen in je studie, bijvoorbeeld extra tijd bij het maken van toetsen. Die voorzieningen moeten in de meeste gevallen worden goedgekeurd door de examencommissie.

Wij vinden het belangrijk dat je in al je schriftelijke uitingen representatief bent in je taalgebruik. Wij verwachten dan ook dat studenten altijd correct spellen, ook in situaties die daar niet direct om vragen. Dat geldt zowel voor activiteiten direct gerelateerd aan de opleiding (opdrachten, essays, tentamens) als voor activiteiten die verbonden zijn aan - de voorbereiding op - het functioneren in een basisschool (portfolio, sollicitatiebrief, brieven aan ouders, artikel schoolkrant, rapporten, etc.). Je moet als student te allen tijde bereid en in staat zijn tot correct spellen en formuleren. Het gaat dus niet louter om spellingvaardigheden maar ook om correct formuleren en goed verzorgd communiceren. We gaan ervan uit dat in het voorgaande onderwijs er voldoende aandacht is geweest aan correct taalgebruik.

De eis is: alle schriftelijke producten die een student inlevert ter beoordeling dienen in correct Nederlands te zijn geschreven. Dit geldt voor zowel de spelling (max. 1 spelfout per pagina) als het correct formuleren. Voorbeelden van schriftelijke producten zijn portfolio, dossier, onderzoeksopzet en verslagen. Schriftelijke tentamens vallen dus niet onder deze maatregel al gaan we er wel van uit dat je daar ook correct bent in je taalgebruik.

Concreet betekent dit:

• Docenten bekijken alle schriftelijke producten die studenten inleveren kritisch op spelling en taalgebruik.
• Bij onvoldoende spelling of incorrect taalgebruik wordt het verhaal niet nagekeken. De student dient er eerst voor te zorgen dat spelling en taalgebruik in orde zijn.
• Docenten screenen daartoe op een willekeurige pagina de opdrachten en verslagen (portfolio) die studenten inleveren op taalgebruik en spelling. Als op die pagina een of meer duidelijke spel- en/of formuleerfouten voorkomen, is de spelling en/of het taalgebruik onvoldoende.
• De opdracht gaat terug naar de student en pas als spelling en taalgebruik voldoende correct zijn, kijkt de docent het na.

Je hebt voortdurende inzage in de voortgang van je studie; je kunt je cijfers via Osiris inzien (zie hiervoor ook hoofdstuk 2).

Van elke stageperiode krijg je een beoordeling van de leerwerkplek en tweemaal per jaar komt de instituutsopleider de praktijktoetsen afnemen. Als er aanleiding is om met je te overleggen over je studievoortgang, zal je PPO-docent of de coördinator contact met je opnemen. Als je het nodig vindt, kun je dat natuurlijk ook zelf doen.

Het kan voorkomen dat je gaande een leerjaar ontdekt dat je met het behalen van je studiepunten achterblijft. Dat levert je dus herkansingen op die je in je volgende leerjaar gaat maken. Opnieuw komt je eigenlijke studiejaar dan onder druk te staan, met mogelijk tegenvallende resultaten. In zo’n geval kun je besluiten om je jaar opnieuw te doen eventueel met een aanvulling uit voorgaande of komende jaren. Je neemt in zo’n geval contact op met je PPO-docent voor advies en je bespreekt de situatie met de studentcoördinator. Samen met de coördinator wordt vastgesteld wat voor jou een passende route is.

In het studentenstatuut en het Onderwijs- en examenreglement (OER) is vastgelegd wat je rechten en plichten zijn omtrent bijvoorbeeld inschrijving, tentaminering en afstuderen. Er is een algemeen deel dat geldt voor alle opleidingen van Viaa en elke opleiding heeft een specifiek deel. Je kunt het studentenstatuut en OER inzien via de website van Viaa of op OnderwijsOnline.

In de OER zijn o.a. de volgende zaken vastgelegd:

• grondslag en doelstellingen
• procedure inschrijving niet-christelijke studenten
• inschrijven
• het afleggen van tentamens
• afnemen van toetsen
• deelneming aan verplichte activiteiten
• beoordeling tentamens
• toekenning studiepunten
• geldigheidsduur
• vrijstellingen
• propedeutisch examen
• examencommissie
• normen voor het propedeutisch examen
• algemene bepalingen
• bijzondere bepalingen
• regeling studieadvies
• afsluitend examen
• titulatuur
• normen voor het afsluitend examen
• geldigheidsduur tentamens
• uitgesteld examen
• beroep

Afstuderen en diploma

De grote diplomering wordt altijd gepland op een middag of avond in de eerste weken van juli. Zodra er een definitieve datum is, krijg je die te horen. Je kunt in de maanden ervoor ook al afstuderen, maar de uitreiking van de diploma’s met de bijbehorende ceremonie en feestelijkheden vindt pas in juli plaats.

Afstuderen en de route daarheen 

Je kunt afstuderen zodra al je studiepunten (normaalgesproken 240 ECTS) zijn bijgeschreven op je cijferlijst. Ook moet je afstudeerwerk correct zijn ingeleverd, zodat het door ons gearchiveerd kan worden. Hiervoor moet je in de afstudeerfase onderstaande stappen doorlopen. 

     1  Toets werkplekleren LIO 

Om je gesprek voor werkplekleren LIO te mogen doen, moet je eerst je volledige portfolio inclusief alle bestanden en bijlages uploaden onder het vak PV4We01 Werkplekleren 4e jaar (OnderwijsOnline; studievoortgang/'opdrachten inleveren'). Koppel hier de docenten met wie je je gesprek hebt als beoordelaars. 

     2  Praktijkonderzoek

Om je praktijkonderzoek succesvol af te sluiten moet je dit met alle bijlages ge-upload hebben onder PV4PZ01 Praktijkonderzoek en een voldoende beoordeling gehad hebben.

Je diploma aanvragen

Je kunt in Osiris zien of alle punten erin staan. Zo ja, dan verschijnt er een 'knop' in Osiris waarmee je je afstuderen en diploma officieel kan aanvragen.

Het servicebureau controleert je diploma-aanvraag en geeft het vervolgens door aan de examencommissie. De examencommissie stelt vast of een student recht heeft op een diploma. Dat betekent in de praktijk dat de commissie controleert of je alle benodigde studiepunten hebt gehaald. De commissie doet dat met regelmaat in haar vergaderingen. De datum op je diploma is steeds de datum van een vaststellingsvergadering. De vergaderdata van de examencommissie zijn te vinden op OnderwijsOnline onder 'Examencommissie'. Zorg dat je afstudeeraanvraag een week voor een vergadering is gedaan, anders loop je het risico dat je diploma pas in een latere vergadering wordt vastgesteld en moet je mogelijk een maand langer ingeschreven staan en collegegeld betalen.

Studentenzaken kan studenten pas uitschrijven als die van de examencommissie een melding heeft gekregen dat een student recht heeft op een diploma. Je kan daarom je uitschrijfverzoek doen, zodra je je diploma hebt aangevraagd.

Diploma en register

Na het afstuderen wordt je diploma aangemaakt. Het papieren diploma wordt op 8 juli 2026 aan je uitgereikt.

Ben je later klaar, dan kan je je diploma krijgen tijdens een aantal uitreikingen gedurende het studiejaar of je haalt je diploma op bij het servicebureau. Maak daarvoor wel eerst een afspraak.

Zodra je een uitschrijfverzoek hebt gedaan via Studielink en deze is afgehandeld door Studentenzaken, dan is via de website van DUO een gratis digitaal uittreksel uit het diplomaregister te krijgen en tegen betaling een papieren versie. Daarmee kun je bij werkgevers aantonen dat je daadwerkelijk bent afgestudeerd. Op het uittreksel staat de maand van afstuderen vermeld.

Sinds de invoering van het diplomaregister geeft de pabo van Viaa geen gewaarmerkte kopieën van diploma’s of cijferlijsten meer uit of andere bewijzen van afstuderen.

Cum Laude

In de Onderwijs- en Examenregeling (OER) staat een aantal voorwaarden waaronder je Cum Laude – met lof – kunt afstuderen. Als je aan die voorwaarden voldoet, dan kun je bij de examencommissie een aanvraag voor Cum Laude afstuderen indienen.

Alle afgestudeerden van de pabo mogen de titel bachelor of education voeren.